6 Mei was het vijftig jaar geleden. En 8 Mei jongstleden was het 18 jaar geleden. Toen werd voor het laatst door een Nederlandse club een Europese prijs binnengesleept.

En ja, opnieuw was dat Feyenoord. De club won toen voor de tweede keer de Uefa-cup. Stond men daar ook uitgebreid bij stil? Nou, duidelijk iets minder maar het was dan ook geen officieel (zover je daar al van kan spreken) jubileumjaar. Het was gewoon het volgend verstreken jaar sinds die, overigens fantastische, winst in de finale. Is dat dan toch niet een beetje jammer? Misschien, maar ook weer niet onoverkomelijk en ook zeer begrijpelijk. Om nou elk jaar te vieren……enigszins overdreven toch? 

 

Wat wel opvalt is dat bij elk zo’n uitgebreid gevierd succes er meteen weer een hele golf commerciële activiteiten plaatsvindt. Bij de viering van 50 jaar Europacup 1-winst zijn dat vooral uitingen op het ‘literaire’ vlak geweest. Is dat eigenlijk erg? Nee, als de betreffende werken met veel liefde en toewijding worden vervaardigd. In dit geval is dat zeker het geval geweest. Het lijvige boek ‘Leve Feyenoord 1’ van Kick Uitgevers is een waar kunstwerkje geworden. Met prachtige verhalen en vooral ook schitterende foto’s. Het boek is verkrijgbaar in een gewone versie en in maar liefst drie luxe versies. Elk van die drie heeft een andere omslag waarbij kan worden gekozen uit drie spelers. Aanvoerder ‘Ijzeren’ Rinus Israel, spits Ove Kindvall en middenvelder Willem ‘De Kromme’ van Hanegem. De eerste twee waren uiteraard de doelpuntenmakers in Milaan. Uitgegeven in een luxe zwarte doos met bij elke versie het (gereproduceerde) finale-shirt met rugnummer van desbetreffende speler. Echt heel mooi maar, zeker voor de wat smalle beurs, heel prijzig: honderd euro maar liefst! Je kan ook voor de goedkopere variant kiezen. De luxe uitvoering is natuurlijk een echt ‘collector’s’ item maar zelf heb ik voor de ‘gewone’ versie gekozen (ja, wat is gewoon in dit geval. Het blijft een fraai document als herinnering aan een unieke gebeurtenis). Die is exact de helft goedkoper. En als je, zoals ik, niet echt waarde hecht aan parafernalia dan is die uitvoering mooi genoeg. Het AD heeft overigens ook een duit in het zakje gedaan rondom de viering van het jubileum van de Europacup 1-winst. Zij brachten het boek “ Voor altijd de eerste “ uit, welke je via bestelling op de website kan verkrijgen. Ik zag ‘m tot mijn verbazing toch ook gewoon bij diverse boekhandels in de schappen liggen. Deze, op zijn beurt, is weer haast de helft goedkoper dan de reguliere versie van “ Leve Feyenoord 1 “.  

 

Hoe leuk en divers het aanbod ook is in fan-gerichte artikelen, mij bekruipt doorgaans het gevoel dat het wel heel erg riekt naar commerciële geldklopperij. Ik bedoel, als ik even dicht bij huis blijf: in de periode 1992-1995, toen ik sinds twee jaar pas echt een fanatieke ietwat naïeve supporter van ’010’ begon te worden, kocht ik in mijn enthousiasme achtereenvolgens een VHS-videoband (docu over de geschiedenis van Feyenoord tot en met seizoen 1991-’92 door de NOS gemaakt), een jaarboek (van het kampioensjaar 1992-’93) en een cd, ook in 1993 uitgebracht. Vol met liedjes over de club en met echte fan-favorieten en clubliederen èn de Radio Rijnmond-verslagen van de oh zo belangrijke voorlaatste wedstrijd in 1993 tegen MVV en de kampioenswedstrijd tegen FC Groningen, allebei verzorgd door de onvolprezen en inmiddels helaas veel te vroeg overleden Hans van Vliet die door de jaren heen echt een cult-held werd. Vooral voor, met name, de Feyenoord-supporters. Later kwam daar nog een VHS-video bij over Willem van Hanegem’s hele voetbalcarrière wat weer gevolgd werd door een dvd over hetzelfde onderwerp en dan nog een VHS over specifiek Willem’s drie jaren als hoofdtrainer van Feyenoord. En al deze producten gingen sowieso als warme broodjes over de toonbank. 

 

Dat al deze producten, buiten alle traditionele als shirtjes, sjaals, petjes, buttons en vlaggen, een enorme commerciële potentie hadden, daar kwamen de strategen in de PR-afdeling bij Feyenoord (maar natuurlijk ook bij veel andere bvo’s) al heel snel achter. Ze werkten dan ook gestaag door om met producten van de club zelf op de markt te komen. Die natuurlijk niet allemaal even kwalitatief mooi uitgevoerd of bijzonder waardevol waren maar soms zaten er pareltjes tussen. De meest bijzondere vind ik het verzamelwerk ‘Feyenoord Compleet’. Deze uitgave bestond uit 30 mooi vormgegeven boekwerkjes waarin de hele geschiedenis in kaart werd gebracht. Deze waren, in eerste instantie, niet los in de winkel verkrijgbaar maar kon je bemachtigen door je er op te abonneren. Vervolgens kreeg je dan elke maand één deel. Niet lang daarna kon je dan ringmappen bestellen, 1 per 15 deeltjes, waarin je ze netjes kon opbergen. Deze waren in mooi zwart hardcover uitgevoerd met op de voorkant, uiteraard zou ik haast zeggen, het Feyenoord-logo. Toen dit een groot succes bleek gaf men er nog een alleraardigst vervolg aan door met nog een serie te komen. Deze bestond uit opnieuw uit 15 delen met daarin elk deel gewijd aan een beroemd Europa Cup-tegenstander van Feyenoord uit alle (toen nog) drie toernooien door de jaren heen. Hoewel er al heel veel boekwerken over ook dit onderwerp zijn verschenen vond ik dit, midden jaren 90’, een mooi instap-moment qua het verzamelen van voetbal -maar vooral dus Feyenoord-lectuur of, zo je wilt, literatuur. Ik heb de hele verzameling, net als de andere genoemde producten, nog steeds. Logisch ook misschien. Je bent en blijft supporter dus waarom zou je (mits je er ruimte voor blijft houden) het van de hand doen of weggooien. Toch? Als ras-supporter kun je dat, en ik dus ook niet, over je hart verkrijgen denk ik zo. 

 

Maar nu ik een inmiddels wat bedachtzamere, behoedzame en meer kritische supporter ben geworden zou ik mij niet meer zo snel overgeven aan al te gemakkelijke en goedkope aankopen. Ik bedoel, van het “ Feyenoord Compleet “-verzamelwerk en de verschillende dvd’s, VHS-banden en zelfs het jaarboek uit 1993 heb ik geen spijt, maar ik ben nu wel op een moment in mijn leven gekomen dat ik daar een stuk selectiever in ben geworden. Ik bedoel, zo’n ‘Kampioen’-cd is leuk maar dat doe je toch maar één keer. Of niet soms? Als je het namelijk even wat analytisch en objectief beschouwt dan merk je toch dat je vaak ook in de maling wordt genomen. Laten we eerlijk zijn, die cd is heel leuk misschien maar hoe vaak zet je zoiets op om gezellig mee te blèren? Ja, met een slok op en in jolig gezelschap kan dat heel gezellig zijn. Maar ik zie mij toch niet in een hoek van de kamer in mijn favoriete stoel plaatsnemen om eens aandachtig naar al die kroeg-meezingers te luisteren! Al dan niet onder het lezen van het zoveelste jaarboek van een seizoen waarin weer niets is gewonnen. Dat gezegd hebbende, welk gezond mens doet dat eigenlijk wel? Elk jaar zo’n boek(je) aanschaffen van een nietszeggend, verloren en totaal niet noemenswaardig seizoen? Nou, dat zijn er nog best veel kan ik je vertellen. Er zijn genoeg devote supporters met een nauwelijks kritische blik naar de verrichtingen van hun club. Dat is geen verwijt, zij zijn gewoon zo idolaat dat ze alles met de mantel der liefde bedekken en ze (bijna) elk commercieel product van en over hun club breed omarmen. Ik was er ook zo één. Voor een bepaalde periode in ieder geval. Nu kies ik echt uit wat ik waard vind om in bezit te hebben. En met mij zijn er toch genoeg Feyenoorders die er ook zo ‘in staan’. Het zal ongetwijfeld ook iets met leeftijd te maken hebben. Verstand komt met de jaren. Zeggen ze tenminste. Want om nog even terug te komen op die cd. Sindsdien zijn er al weer vele nieuwe verschenen. Ja, daar ga je met je gezonde verstand toch niet weer geld aan uitgeven? Het is dan toch een kwestie van ‘oude wijn in nieuwe zakken’, zogezegd. 

 

Toch moet je als fanatiek volger van je club wel voorzichtig te werk gaan als je graag wat spulletjes van en over je favoriete club wil verzamelen. Er liggen een hoop beunhazen op de loer om jou hun inferieure waar aan te smeren. Producten van bedenkelijke kwaliteit die snel wegslijt (shirtjes of sjaal met opdruk), vastloopt (VHS, Betamax, Video 2000) en of blijft hangen (cd’s en dvd’s). Is het dan raadzaam om alleen via de officiële kanalen aan dergelijke waar te geraken? Nee hoor, dat is niet per se een must. In het geval van Feyenoord is daar nog de uitstekend georganiseerde en geleide supportersvereniging De Feyenoorder. Buiten dat ze tal van erg leuke initiatieven ontwikkelen voor de supporters zijn ze ook zeer bedreven in het vervaardigen van waardevolle kopij, om het eens deftig te formuleren. Zo zijn er (naar mijn weten) drie prachtige specials van het officiële verenigingsblad gemaakt waarbij in ieder van die edities een markante Feyenoorder centraal staat. Te weten super-spits Cor van der Gijp, oud-verzorger en eigenlijk manusje-van-alles Gerard Meijer en cult-held en lepe aanvaller Josef Kiprich. Echt heel mooie uitgaven die vast en zeker nog te verkrijgen zijn. Tenminste, die eerste twee in ieder geval. Deze zijn namelijk ook in de losse verkoop aan te schaffen. De laatste, over Jooooooooozef dus (de fan kent deze aanmoediging en bewieroking van de Hongaar nog wel) is spiksplinternieuw en heeft al wel de nodige publiciteit gekregen maar is nog niet breed verkrijgbaar. Ik kon afgelopen Zaterdag in ieder geval nog geen exemplaar bemachtigen. Die andere twee fraaie uitgaven heb ik wel! Al met al is de FSV De Feyenoorder een organisatie die echt aandacht besteed aan de door hen vervaardigde fan-artikelen over de club in al z’n facetten. Zo kan het dus ook. 

 

Overigens is een dvd over dat Uefa-Cupsucces natuurlijk wel de moeite waard! En gelukkig is die er dan ook. Ideetje: een fraaie, redelijk lange en gedegen gemaakte documentaire over het EC 1-succesjaar? Gemaakt door de bekwame mensen bij de NOS dan wel de FSV of de club zelf? Ik ben voor! En denkt u zo iets gevonden te hebben op een markt of braderie (zo gauw die weer georganiseerd mogen worden in deze rare, onzekere tijd) of ander fan-materiaal? Verzeker uzelf er dan van dat het van echt goede handen komt en niet geproduceerd is door charlatans die u uw zuurverdiende centen uit de zak willen kloppen. En koop ook niet elke mok, tegel, muts, sjaal, vaantje etc. wat er smoezelig uitziet. Het is zo zonde als je als echte, oprechte die hard-supporter je geld uitgeeft aan iets wat uiteindelijk vergeelt, vervaagt, bekrast raakt of uit elkaar valt. Het is iets wat ik u maar even wilde meegeven. Ik wens u een hartverwarmend maar financieel verstandig supportersschap toe. Dat uw favoriete voetbalclub maar mag blijven voortbestaan. 

 

Tot de volgende week! 

 

Geschreven door Peter van Herp.